Jokke

Een paar jaar geleden bladerde ik op Schoolbank door de foto’s van de h.b.s. Ineens zag ik Jokke op een van de foto’s. Hij zat een beetje scheef op een tafel, een been bungelde boven de grond. Aan zijn rechterhand de zilveren ring die hij mij voor mijn verjaardag had gegeven. In een opwelling sloeg ik de foto op en vergat meteen weer dat ik het deed. Tot vandaag. Ach, Jokke. We waren vijftien en zestien.

Het was de tijd van ‘sjekkies’ roken, in het weekend rokerige zaaltjes bezoeken waar een bandje slechte blues speelde. Thuis luisterden we met zijn bandrecorder naar Five long years van Cuby. Het leven was ontzettend mooi en vreselijk ellendig.

Tijdens het driedaagse schoolkamp in juni 1969 in Ouddorp was het heerlijk warm weer en werden we tijdens de verplichte avondwandeling zomaar uit het niets erg verliefd. Drie dagen vlinders in de buik, stiekeme, opgewonden lange tongzoenen en ontdekken wat in vuur en vlam staan was.
Aan het eind van de week, toen we terug thuis waren en elkaar weer ontmoetten, kwam hij op een Zundapp naar de plek waar we hadden afgesproken. Als het nou een Tomos of een Puch met een hoog stuur was geweest. De liefde was in een klap over. Tot mijn schrik. Mijn eerste echte vriendje en heel lief. Hoe kon dat? Dus ik wachtte af of zich een Gevoel aandiende of dat er iets groters ontstond, misschien wel het geheimzinnige ‘Houden Van’, waar mijn ouders een paar keer met mij over hadden gesproken, toen er nog lang geen verkering in beeld was. Met Jokke erover praten vond ik moeilijk. Bovendien had ik er geen idee van hoe je over zulke dingen praat. Na een paar maanden twijfels besefte ik dat onze relatie geen toekomst had. Uiteindelijk na nog enkele maanden maakte ik het uit in december. Gaf de ring, zijn verjaardagscadeau, terug. Huilde een weekend lang tranen met tuiten, omdat ik hem verdriet deed en niet anders kon.

Rond de eeuwwisseling was er een reünie van de h.b.s. Er waren veel klasgenoten die ik wilde spreken. Nu begrijp ik dat niet zo goed meer, maar toen had ik de behoefte mijn herinneringen te toetsen. Dat was raar want na het eindexamen was het vanzelfsprekend om met bijna iedereen het contact te verbreken. Misschien omdat ik op die leeftijd toekomstgericht en vol verwachtingen was? Omdat een mens later weemoedig wordt en het langzaam tot je doordringt dat wat voorbij is echt niet terugkomt? Ik hoopte Jokke te spreken, te vragen hoe het hem was vergaan en misschien wilde ik ook wel begrijpen waarom ik eerst verliefd werd of waarom dat ineens over was. Misschien dacht ik die mensen te zien met de ogen van een ouder of wijzer mens. Nee, eigenlijk wilde ik in het verleden stappen om bovenal bevestiging te krijgen van mijn besluit.

Na binnenkomst moest ik me melden en sloot aan bij de rij waar je het naamkaartje en de consumptiebonnen kon ophalen. Meteen werd ik aangesproken door een oude vriendin, met wie ik een paar jaar ervoor het contact had verbroken. Vreemd was dat, met de een wilde ik niet verder en met een heleboel anderen die compleet uit beeld waren moest ik zo nodig weten hoe het zat.
Ik kwam in de ruimte die voor aula doorging en waar iedereen elkaar met een drankje opzocht. Een oude vlam, Edgar, waar ik heimelijk verliefd op ben geweest en met wie ik ook ‘iets’ had gehad, maar dat viel eerder onder de noemer ontdekkingsreis, want het was zonder relationeel gevolg gebleven, stevende op mij af:

Je moet naar Jokke gaan, hij wacht op jou en hij heeft hem al aardig om.
Gedronken? Meen je dat?
Ja. Ga nu maar.
Wat een idioot. Dat wil ik niet.
Ga nou! Please!… Hij is luidruchtig.
Waarschijnlijk zag ik er wanhopig uit, want Edgar zei daarop:
Ik loop wel mee.
Dus ik vermande me en samen liepen we erheen.

Jokke was nauwelijks veranderd. Nog hetzelfde tengere figuur, zijn gezicht vertoonde wat plooien. Afgezien daarvan was hij nog de jongen van zestien. Hij kwam meteen naar me toe en pakte me onstuimig vast, zoende op mijn wangen en riep hoe fijn het was me weer te zien. Ik probeerde me elegant en onopvallend uit zijn omhelzing te bevrijden, maar hij was te ver heen om de hint te begrijpen.

Je mag me wel loslaten.
Dat wil ik niet.
Kom, dan kun je vertellen hoe het met je gaat.
Hij wankelde toen ik zijn armen van mijn schouder trok.
Ja, sputterde hij, het gaat heel goed met me, maar ik ben geen scheepswerktuigkundige geworden. Door jou.
Ik keek hem vragend aan.
Nee, ik ben thuis gebleven voor jou, ik kon mijn meisje toch niet zo lang alleen laten?
Mijn mond viel open.
Waar heb je het over?
Ik dacht aan 30, 31 jaar geleden. Hij was voor de tweede keer in hbs 3 blijven zitten en zou de mulo gaan doen. Een herinnering probeerde toegang tot mijn bewustzijn te krijgen, maar er stond erg veel in de weg.
Ik denk dat je je vergist, hoor. Je moest eerst nog een diploma halen. En bovendien, toen het uit was had je je plannen toch alsnog kunnen uitvoeren?
Maar Jokke had zich in het hoofd gehaald dat hij voor mij aan wal was gebleven. En dat door die gedwongen keuze daarna veel verkeerd was gegaan, kortom, dat het mijn schuld was. Als ik het niet had uitgemaakt, was hij nu gelukkig geweest.
Maar je bent toch getrouwd en hebt prachtige kinderen?
Hij reageerde met hm, hm.
Trouwens, hoe ga jij naar huis, want, Jokke, ik denk dat je beter niet alleen kunt gaan.
Nee, hikte hij, ze heeft me gebracht en komt me straks weer halen.
Die mededeling gaf een beetje lucht aan de dwangbuis die inmiddels mijn maag en longen insnoerde.
Het lukte me vriendelijk te zeggen:
Hee, ik heb beloofd met een vriendin te praten, ik kom straks weer naar jou, goed?
Door de nevels heen besefte hij vast dat ik loog. Maar ik moest van hem weg. En snel ook. Ik wrong me tussen de mensenmassa door, allemaal oudleerlingen die, dicht tegen elkaar aan, lachend herinneringen ophaalden. In mijn oren bruiste en bonkte het. Een trap! Ik vluchtte naar de eerste etage. Gelukkig stond er een stoel en ik ging erop zitten.

Wat had ik gedaan? Zijn kansen ontnomen, zijn leven verpest! Gedachten over stinkende wonden van zachte heelmeesters drongen zich op.
Ik had er een punt achter moeten zetten toen de liefde over was. Meteen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.